ESG. W najprostszych słowach – co i po co to jest?

ESG to po prostu nowa miara sukcesu firmy. Przez dekady patrzyliśmy tylko na zysk (finanse). Dziś wiemy, że to niepełny obraz. ESG to trzy filary: E (Environmental) – jak dbamy o planetę; S (Social) – jak traktujemy ludzi; oraz G (Governance) – jak uczciwie zarządzamy organizacją.

Po co to jest? Aby firma była „długowieczna”. Świat się zmienia – zasoby się kończą, klimat się ociepla, a klienci i banki stają się bardziej wymagający. ESG to system wczesnego ostrzegania przed ryzykiem, którego nie widać w tradycyjnym bilansie księgowym. Bez tego kompasu firma jest jak statek płynący we mgle bez radaru.

Jaką realną wartość dodaną ma dla Grupy Azoty wypełnianie zasad ESG?

To inwestycja, która już teraz przynosi wymierne korzyści. W Grupie Azoty wartość ESG widzimy w trzech kluczowych obszarach:

• Finansowanie: banki i inwestorzy wprost uzależniają warunki kredytowania od naszych wyników ESG. Dzięki postępom w dekarbonizacji mamy dostęp do kapitału, który pozwala nam przetrwać trudniejsze momenty rynkowe i finansować inwestycje.
• Efektywność i oszczędności: nasz cel redukcji emisji gazów cieplarnianych i odejście od węgla (docelowo 65% redukcji do 2030 r.) to nie tylko ekologia, to ucieczka przed gigantycznymi kosztami uprawnień do emisji CO₂. Każda tona CO₂ mniej to konkretne miliony złotych w portfelu Grupy.
• Rynek „Zielonej Chemii”: rolnictwo i przemysł szukają niskoemisyjnych produktów. Rozwijając zielony amoniak czy wodór, budujemy nową nogę biznesową, która za kilka lat może być naszym głównym źródłem dochodu.

Czasami można usłyszeć, że ESG to pusty slogan, że firmy „naciągają rzeczywistość”, żeby sprostać wymogom unijnych przepisów. Co świadczy o tym, że w Grupie Azoty tak nie jest?

Jako dyrektor odpowiedzialny za realizację polityki ESG w Grupie Azoty, jestem pierwszym krytykiem takich postaw. W Grupie Azoty nie ma miejsca na „malowanie trawy na zielono” (tzw. greenwashing) z kilku powodów:

• Weryfikacja zewnętrzna: nasze dane niefinansowe są audytowane przez niezależnych biegłych rewidentów. To proces równie rygorystyczny jak audyt finansowy.
• KPI (Key Performance Indicators) w systemach motywacyjnych: cele ESG (np. redukcja emisji, wskaźniki bezpieczeństwa pracy) są wpisane w systemy motywacyjne Zarządu. Jeśli cele nie zostaną osiągnięte, wpływa to bezpośrednio na wynagrodzenia menedżerów. To najlepsza gwarancja determinacji w realizowaniu tych celów.
• Standardy etyczne: wdrożyliśmy restrykcyjny Kodeks Antykorupcyjny, Politykę Zgłaszania Nieprawidłowości oraz Kodeks Postępowania dla Partnerów Biznesowych. Nie tylko deklarujemy etykę, ale wymagamy jej od każdego dostawcy w naszym łańcuchu wartości.

Pod koniec kwietnia 2025 roku Grupa Azoty po raz pierwszy opublikowała pełne sprawozdanie zrównoważonego rozwoju. Co to znaczy, że było ono „pełne”? Jak przebiegał ten proces i jakie wynieśliśmy z niego doświadczenia, wnioski, spostrzeżenia?

Określenie „pełne” odnosi się do pełnej zgodności z nowymi standardami ESRS (European Sustainability Reporting Standards), wynikającymi z unijnej dyrektywy CSRD. To nie był już prosty opis działań, ale matematycznie precyzyjny raport o wpływie całej Grupy Kapitałowej na świat.

Nasze główne wnioski i doświadczenia odnoszą się do trzech obszarów:

• Podwójna Istotność (Double Materiality): to był kluczowy proces. Musieliśmy przeanalizować nie tylko, jak my wpływamy na środowisko, ale też jak zmiany klimatyczne wpłyną na naszą zdolność do zarabiania pieniędzy. To zmieniło nasz sposób patrzenia na ryzyko biznesowe.
• Skala i Integracja: zebranie precyzyjnych danych z blisko 50 spółek Grupy było ogromnym wyzwaniem logistycznym. Nauczyliśmy się, że ESG musi być zintegrowane z systemami IT firmy – dane muszą płynąć automatycznie z liczników i systemów kadrowych, a nie z arkuszy kalkulacyjnych.
• Edukacja: proces ten uświadomił nam, że musimy edukować całą kadrę – od inżyniera przy instalacji po członka Rady Nadzorczej. ESG przestało być domeną jednego departamentu i musi stać się nowym językiem biznesowym całej Grupy Azoty.

Z początkiem tego roku rozpoczęliśmy już proces zbierania danych za rok 2025. Wzorem roku ubiegłego dane do sprawozdania zrównoważonego rozwoju zbieramy w dedykowanym narzędziu, a proces i zakres danych nie uległy zmianie.

Dziękujemy za rozmowę.